Inapakia...
Inapakia...

Dr Brighton Shoo
Mwandishi na Mwenyekiti
“yaliyomo Neno la Awali.............................................................................. 3 NYAMA......................................................................... 12 Utangulizi ....…”
Neno la Awali.............................................................................. 3
NYAMA......................................................................... 12
Utangulizi ................................................................... 12
Kifalsafa Kuhusu Nyama........................................ 13
Historia Ya Ulaji Wa Nyama................................... 14
Kwanini Tunakula Nyama? ................................... 16
Wanyama Wala Nyama ‘’Carnivores’’................. 17
Watu Wanaokula Nyama Mbichi ........................ 18
Sayansi Ya Utamu Wa Nyama .............................. 19
Mailard Reaction....................................................... 20
Harufu Nzuri Za Utamu ‘’aromatic flavors’’ .... 20
Kwanini Nyama Zimetofautiana Utamu? ........ 23
Kwanini Nyama ya Broiler haichemshwi? .................................. 26
Sababu Maarufu Zaidi Za Kula Nyama....................................... 27
Madini ya Chuma au Iron....................................................... 28
Vitamini B12........................................................................... 29
Chanzo kikubwa cha Omega-3-Fatty Acids............................ 29
Madhara Maarufu Ya Ulaji Wa Nyama ...................................... 32
Chanzo Cha Saratani ‘’carcinogenesis’’.................................. 32
Uvimbe ‘’inflammation’’ ........................................................ 34
Madhara ya Mfumo wa Moyo "cardiovascular diseases’’......... 35 6
Kuundwa kwa kemikali sumu zinazoitwa ‘’Trimethylamine N-
Oxide’’ ....................................................................................36
Madhara ya upishi wa nyama kupitia kuunda ‘’Advanced
Glycation End Products’’ au ‘’AGEs. ...........................................37
Nyama za Makopo Huathiri Nguvu za kiume.............................39
Nyama hudhoofisha uwezo wa Mifupa .....................................39
Mazingira ya asidi ‘’acidic environment’’...............................40
Usilojua Nyuma Ya Sakata La Ulaji Wa Nyama...........................42
Kwanini Ellen G White alikuwa sahihi kuhusu afya kupitia
mbogamboga? .......................................................................46
MIMEA, MATUNDA NA MBOGAMBOGA .......................................52
Historia Katika Vita Ya Kula Mimea ............................................52
Sayansi Ya Ubinafsi Wa Mimea ..................................................55
Rangi ya Kijani ........................................................................55
Rangi ya Wekundu-njano .......................................................57
Kwanini Carrots na Viazi vitamu ni vya njano? ......................57
Kwanini Nyanya huwa nyekundu zikiiva?...............................58
Je Matunda kama Matikiti, Maboga, au Maembe hunufaikaje
na sukari yake?.......................................................................59
Teknolojia nyuma ya Mazao yote ya Kisasa ‘’Selective
breeding & hybridization’’ .....................................................60
Kwanini Parachich lina Mbegu moja, na huku Limao lina
makumi ya mbegu?................................................................61
Kwanini kuna matunda yasiyo na mbegu siku hizi? ...............61 7
Kwanini Minazi ni Mirefu, ina tabaka gumu kwa nje, na huota
kando ya Bahari?.................................................................... 62
Kwanini Tende huota jangwani? ............................................ 62
Kwanini mbegu nyingi ni nyeusi?........................................... 63
Kwanini Machungwa, Malimao, ni Machachu?..................... 64
Kwanini si kila Mbogamboga Wanyama huweza kuila?......... 65
Kwanini Mimea mingi ni Dawa?............................................. 66
Kwanini jamii za Mimea ‘’Nightshades’’ kama Mabilinganya,
nyanya Chungu, n.k. huwa sumu? ......................................... 67
Kwanini kuna Mbegu zimejaa Protini kama- Maharagwe, au
Kunde, na zingine Wanga kama- Mahindi, au Mpunga? ....... 67
Kwanini Pilipili ni kali?............................................................ 69
Kwanini Mbogamboga na Mimea baadhi hudumu rangi kijani
hata katika kukomaa kwao?................................................... 69
Kwanini Bamia huwa na uteute mzito, na hukomaa zikiwa
kijani?..................................................................................... 69
Kwanini Mimea mingine hutambaa, na Mingine hukua kama
Miti?....................................................................................... 70
Kwanini Kabichi, na Brocolii huwa na asili ya kujifunika? ...... 70
Kwanini Vitunguu huwa na rangi ya wekundu, na ukali? ...... 71
Kwanini Mchicha una wekundu ukiwa imara zaidi ya Chainizi?
............................................................................................... 71
Kwanini Mimea mingi huota jamii mbalimbali katika sehemu
moja? ..................................................................................... 71 8
Je Mimea huweza kuwasiliana? .............................................72
Kwanini Mimea hukua Misimu tofauti-tofauti?.....................72
Kwanini ni vigumu kuona mazao porini ila magugu ndiyo
hushamiri? .............................................................................72
SIRI YA UHAI NYUMA YA VITA ZA VYAKULA....................................75
Utangulizi ...................................................................................75
Maswali Magumu nyuma ya Afya na Vyakula............................76
Kwanini Mbogamboga Na Matunda Ni Kiini Cha Uhai?.........76
Kwanini Mmea tu ndiyo Chakula japo Simba hawawezi ridhia?
................................................................................................76
Je, Mimea ina uhusiano na Urefu wa maisha? ......................77
Kila Mmea una ‘’Antioxidants’’...............................................78
Je, Kula sana Mbogamboga kunaongeza sana uhai? .............79
Je kula sana Mbogamboga kunaongeza Kinga ya mwili?.......81
Je ni kweli Mbogamboga zinaongeza uwezo wa Tiba ya Mwili?
................................................................................................83
Kwanini Mimea mingi kama Tangawizi, na Binzari ni Dawa?.84
Unajifunza nini kuhusu Joto, na Tiba ya Vitunguu saumu? ...85
Je, Kuna Uhusiano wa Joto la Homa, Joto la Vitunguu saumu,
Tangawizi, au Pilipili?..............................................................86
Ipi ni Siri ya Tiba ya Maua ya Hibiscus, Michaichai, Ukwaju,
Liliki, na hisia zake za Ubaridi? ...............................................87
Ipi ni Siri ya Mimea Michungu kama Mwarobaini, Aloe vera,
na Majani ya Mpera katika Tiba? ...........................................89 9
Je unaweza kuishi kwa kula Mimea tu?................................. 90
Je unaweza kuishi kwa kutokula kabisa Mimea, au kula
Wanyama tu?......................................................................... 94
Je ni kipi cha kuliwa zaidi kati ya mbogamboga, nafaka,
mbegu, matunda, au kundekunde?....................................... 97
Je ni kweli vyakula vilivyo chacha ni vizuri kwa afya?............ 97
Je Tanzania inadhihirisha tofauti za ulaji na afya za jamii
husika? ................................................................................... 98
Je kuna uhusiano wa ulaji wa nyama, au mimea, na saikolojia
ya walaji? ............................................................................... 99
Je ni sahihi kutengana kwa mitazamo ya ulaji wa vyakula?. 100
Je kuna sababu za kisayansi za Kutokula Nguruwe, Bata,
Kambare, kama Walawi 11?................................................. 100
Je muda wa kula unaamua matokeo ya afya ya mlaji?........ 104
Upi ni mlo unaotibu magonjwa mengi zaidi ukilinganisha
yote? .................................................................................... 106
Je inawezekana kukimbia matumizi ya madawa ya kilimo
‘’pesticides’’ katika mbogamboga?...................................... 106
Je inawezekana kuishi kwa kula nyama na maziwa bila
kutumia madawa? ............................................................... 107
MWAFRIKA ANAKULA MWANGA................................................. 110
Utangulizi ................................................................................. 110
Mwafrika anahitaji nini? ...................................................... 110
Dhiki za Ujinga...................................................................... 111 Biolojia Kuhusu Mwafrika haitaji Serikali.............................111
Mfumo Wa Chakula Na Uzazi Wa Mwafrika Ni Wakipekee .....112
Mwanga Ni Chakula Kikuu Afrika .........................................113
Waafrika Wanaishi Miaka Mingi Kwa Kula Mwanga ............114
Siri ya Afya za Waafrika sio Chakula.....................................115
Waafrika wanatunza Nguvu za Mwanga sio Vyakula...........116
Afrika haipendi Sukari, ukiona Mwembe ujue umepandwa 118
Waafrika wagonjwa wanakula sana.....................................118
Waafrika ni Wakubwa kimwili kiasilia, sio kwamba wanakula
sana ......................................................................................119
Jamii za Waafrika wafupi sana zina maana gani? ................120
Wanawake wa Kiafrika na Sifa kubwa ya Uzazi....................120
Jua ndiyo Msingi wa Uanaume Afrika, sio Mahindi, Ngano,
wala Mchele.........................................................................121
Samaki ni zaidi ya Viwanda Afrika........................................122
Hitimisho kuhusu Mwafrika Haitaji Serikali Kibiolojia .........124
Je wajua kuishi vijijini Misituni ni msingi wa Afya na ulinzi .126
Mwanamke Wa Kiafrika haitaji Maji ya Manispaa, anahitaji
Vyungu na visima .................................................................127
References....................................................................................129
Mwandishi na Mwenyekiti
Mtaalamu wa sayansi ya wanyama, mwanabiofizikia, na mwandishi wa vitabu vya kisayansi. Mwanzilishi wa Injili ya Sayansi — taasisi inayounganisha maarifa ya kisayansi na imani.
Shiriki makala hii
5 min
3 min
83 min